Spraakgestuurd rapporteren: meer ruimte voor het contact met de cliënt
Als forensisch ambulant begeleider draait mijn werk in de kern om het contact met de cliënt. Aansluiten bij de situatie, vertrouwen opbouwen en samen werken aan doelen en ontwikkeling staan daarin centraal. Tegelijkertijd is rapporteren een belangrijk onderdeel van ons vak. Het helpt ons om methodisch te werken, samen te werken met collega’s en de voortgang van een traject goed te volgen. Juist binnen de forensische zorg is het belangrijk dat informatie zorgvuldig wordt vastgelegd.
Binnen Unitio ben ik betrokken bij de start en doorontwikkeling van spraakgestuurd rapporteren. In die rol denk ik mee over hoe deze manier van werken kan aansluiten bij de dagelijkse praktijk van onze begeleiders en hoe we ervaringen uit teams kunnen ophalen om verder te verbeteren.
In de praktijk van mijn werk als begeleider betekent dit dat ik na een huisbezoek of gesprek mijn bevindingen kan inspreken, waarna deze worden omgezet naar tekst voor de rapportage. Wat ik merk, is dat dit het rapporteren dichter bij het moment zelf brengt. Ik hoef na een gesprek minder terug te grijpen op losse aantekeningen of later opnieuw te reconstrueren wat er is besproken. Dat geeft meer rust en helpt om de rapportage beter te laten aansluiten bij het contactmoment.
Tegelijkertijd blijft onze professionele verantwoordelijkheid hetzelfde. Een rapportage moet objectief, duidelijk en methodisch kloppen. Technologie ondersteunt hierin, maar onze professionele blik blijft essentieel. Het blijft belangrijk dat doelen, krachten, afspraken en ontwikkeling van de cliënt goed en zorgvuldig worden vastgelegd.
We staan nog aan het begin en zijn samen aan het ontdekken wat in de praktijk werkt. Door ervaringen te delen en stap voor stap te verbeteren, zoeken we naar een manier waarop spraakgestuurd rapporteren echt ondersteunend is aan ons werk.
Voor mij zit de meerwaarde vooral in de balans: minder tijd kwijt zijn aan administratieve handelingen en meer ruimte om tijdens en na een gesprek echt aanwezig te blijven bij de cliënt - Martin van Marion - Forensisch ambulant begeleider bij Unitio
VR als extra oefenruimte in de forensische behandeling van zeden-delinquenten
Een mooi voorbeeld van hoe Virtual Reality (VR) in de forensische zorg wordt toegepast, komt van een samenwerkingsproject van de Pompestichting, GGZ Drenthe en de Rooyse Wissel. Zij hebben een VR‑oefenomgeving ontwikkeld voor de behandeling van daders van seksueel kindermisbruik.
De VR‑omgeving maakt het mogelijk om cliënten gecontroleerd situaties te laten ervaren die je normaal niet veilig of realistisch kunt nabootsen, zoals sociale contacten met minderjarigen of situaties waarin grenzen en verleiding spelen. Het betreft realistische, niet-expliciete, situaties waarin cliënten onbedoeld in terecht kunnen komen. Patiënten en behandelaren vinden dit van meerwaarde omdat het inzicht kan vergroten doordat:
- Cliënten kunnen ervaren welke gevoelens, gedachtes en gedrag de situatie oproept.
- Behandelaren kunnen observeren welk gedrag de cliënt laat zien.
- Deze ervaringen en observaties worden besproken en gekoppeld in een open en explorerend gesprek.
Wanneer is het vooral waardevol?
Het biedt mogelijkheden om risicosituaties toch “mee naar binnen” te halen bij beperkte verlofmogelijkheden of als aanvulling op verlof waar dergelijke situaties in de praktijk weinig voorkomen.
Wat valt op uit de eerste ervaringen?
Het lukt om relevante triggers en seksuele interesses daadwerkelijk op te roepen én bespreekbaar te maken. Thema’s die vaak terugkomen zijn grenzen aangeven, omgaan met afwijzing en dilemma’s in sociale situaties.
Kortom: VR is geen vervanging, maar wel een concreet en bruikbaar hulpmiddel in de behandeling.
Kijk voor meer informatie over de ontwikkeling van het behandelprotocol hier: Virtual Reality oefen-omgeving voor zedenplegers gericht op kinderen - KFZ
NB: VR-zeden betreft een experimenteel behandelprotocol. Overweegt u implementatie, neem dan contact op met de onderzoekers: onderzoek@pompestichting.nl
Een technische handleiding van Social Worlds is opvraagbaar bij CleVR | info@clevr.net | +31 (0)85 - 401 06 30
Sociale robot Juul ondersteunt cliënten én begeleiders binnen de Rooyse Wissel
Binnen de Rooyse Wissel krijgt technologie een verrassend menselijk gezicht: sociale robot Juul ondersteunt cliënten in hun dagelijkse structuur en helpt begeleiders meer tijd vrij te maken voor écht contact. Juul staat op de kamer van de cliënt en fungeert als een dagelijks maatje. Zo geeft de robot herinneringen voor afspraken en medicatie, stelt korte vragen over hoe de dag verloopt en kan muziek of rustgevende beelden afspelen. Zo helpt hij cliënten overzicht te houden en meer grip te krijgen op hun dag.
Voor begeleiders betekent dit een nieuwe manier van werken. Juul neemt een deel van de herhalende en sturende taken over. Begeleiders richten de robot vooraf zorgvuldig in en stemmen hem af op de individuele cliënt. Daarna volgen zij hoe de interactie verloopt en of Juul daadwerkelijk aansluit bij de behoeften van de cliënt.
De meerwaarde zit niet alleen in de directe ondersteuning van cliënten. Doordat begeleiders minder kwijt zijn aan routinematige aansturing, ontstaat er meer ruimte voor persoonlijk contact, observatie en het oppakken van complexere zorgvragen. Dit leidt tot betere, meer op maat gemaakte zorg. Bovendien kan het werkplezier toenemen, omdat medewerkers meer ruimte ervaren voor betekenisvol contact en professioneel handelen.
De inzet van Juul laat zien hoe technologie op een praktische en mensgerichte manier kan bijdragen aan de (forensische) zorg. Tegelijk blijft zorgvuldigheid belangrijk: niet elke cliënt heeft baat bij de robot. Daarom wordt de inzet stap voor stap uitgebreid, steeds geëvalueerd en alleen doorgezet wanneer Juul daadwerkelijk meerwaarde heeft voor de cliënt.
Wil je meer weten over Juul? Neem dan contact op met de Rooyse Wissel via innovatie@derooysewissel.nl.
